Wpisy

Rosół jedno z najbardziej znanych dań kuchni polskiej

Klasyka kuchni polskiej: rosół. Jak i w czym przygotować.

Rosół to jedno z najbardziej znanych dań kuchni polskiej. Receptura na niego zamieszczona jest w pierwszej polskiej książce kucharskiej – z XVII wieku – Compendium Ferculorum, ale znany był już znacznie wcześniej. Nazwa pochodzi od słowa „sól”. Przed wiekami mięso konserwowano bowiem w soli, a następnie suszono. Aby coś z niego przyrządzić, należało najpierw wymoczyć je w wodzie, czyli „rozsolić”. Z czasem, dla dodania smaku, do wymoczonego i podgotowywanego mięsa zaczęto dodawać warzywa oraz przeróżne przyprawy i w ten sposób powstała nasza narodowa potrawa.

 

Ponieważ rosół jest doskonałym nośnikiem smaków i aromatów, używa się go również jako bazy do sosów, zup, a także do podlewania duszonych potraw. Pomidorowa, ogórkowa czy zupa warzywna najlepiej smakują ugotowane na rosole lub, ściślej mówiąc, na bulionie – odcedzonym i odtłuszczonym wywarze z mięsa.

wysmienity drobiowy rosol ugotujemy z kury oraz swiezych warzyw 1 - Klasyka kuchni polskiej: rosół. Jak i w czym przygotować.

Podstawą rosołu jest „materyja mięśna, wołowa lub cielęca”, czyli „zwierzyny wszystkie”, jak pisał Stanisław Czerniecki, autor Compendium Ferculorum. Rosół gotowano zatem również z mięsa ptactwa dzikiego i hodowlanego. Dziś gotowany jest najczęściej z kury, a podawany z makaronem, choć do łask powracają kaczki, indyki i wołowina.

Jakie mięso na rosół?

Rosół możemy przyrządzić właściwie z każdego mięsa, nawet rybiego. Ile rodzajów mięsa, tyle smaków rosołu. Do każdego z nich dodaje się nieco inny zestaw przypraw. Odrobina ziela angielskiego i liścia laurowego uszlachetni smak rosołu wołowego, pietruszka i koper to idealne dodatki do rosołu drobiowego. Z kaczki i indyka będzie słodkawy, a do rosołu z baraniny trzeba tak dobrać przyprawy, aby pozbyć się jej charakterystycznego, niezbyt pożądanego „smaczku”.

 

Rosół w kuchni polskiej to najczęściej wywar z:

  • kury
  • kaczki
  • gęsi
  • indyka
  • wołowiny lub cielęciny
  • królika
  • baraniny lub jagnięciny
  • ptactwa dzikiego: perliczek, bażantów, kuropatw, gołębi i jarząbków
  • ryb, głównie z węgorza.

Rosołem polskim nazywano także kaszanat, czyli marynatę z octu piwnego i wody do gotowania ryb. Wywar można ugotować również z kości pozostałych po odkrojeniu mięsa.

Do jakiej wody wkładamy mięso na rosół? Ogólne zasady przyrządzania rosołu.

Gotowanie rosołu jest dziecinnie proste, wymaga tylko nieco cierpliwości. Większość książek kucharskich zaleca zalanie ułożonego w garnku mięsa zimną wodą, jednak są i zwolennicy wkładania mięsa do wrzątku. Zasada jest jednak taka, że jeśli zależy nam na idealnym rosole, mięso należy zalać zimną wodą. Wtedy najlepsze smaki będą powoli uwalniać się do wody, a rosół będzie klarowny, bo szumowiny ze ściętego białka będą łatwiejsze do usunięcia. Jeśli jednak główną potrawą ma być gotowane mięso, a wywar z niego użyty zostanie jako baza do sosu, wtedy najlepiej włożyć je do wrzącej wody. Białko zetnie się szybko, a większość cennych składników odżywczych zostanie w mięsie. Szumowiny z tak gotowanego rosołu będą drobniejsze i trudniejsze do usunięcia, jednak w przypadku, gdy rosół będzie tylko bazą, nie ma to większego znaczenia.

Dziś, mniej więcej po godzinie gotowania samego mięsa na małym ogniu (tak, żeby w garnku jedynie delikatnie bulgotało), dodaje się włoszczyznę i przyprawy. Jeszcze przed ich wrzuceniem do garnka, należy co pewien czas, delikatnie zbierać szumowiny, aby rosół był klarowny i zachęcająco złocisty. Mięso, warzywa i przyprawy powinny gotować się kolejną godzinę. Najlepiej jest osolić rosół pół godziny przed końcem gotowania – wtedy łatwiej ocenić, ile soli potrzeba dla podkreślenia smaku.

Po zestawieniu garnka z gorącym rosołem z kuchenki wyjmujemy rozgotowane warzywa (zostawiamy tylko marchewkę), dorzucamy świeżej, mrożonej lub suszonej natki pietruszki i pyszny rosół jest gotowy.

Jeśli rosół, to tylko z garnka emaliowanego!

W przygotowywaniu dań kuchni polskiej świetnie sprawdzają się garnki emaliowane. Występują one w przeróżnych rozmiarach, również w bardzo dużych, a takie potrzebne są do gotowania bigosu, powideł czy rosołu właśnie.

Domowy rosół najlepiej smakuje przygotowany w garnkach emaliowanych

 

Rosół to tradycyjne, polskie danie, a garnki emaliowane w polskiej kuchni mają równie bogatą tradycję. Smakosze uważają, że rosół najlepiej smakuje z emalii, co można wytłumaczyć jej właściwościami technicznymi. Emalia może być podgrzewana do wysokiej temperatury i można gotować w niej bardzo długo. Ponadto nie wchodzi w reakcje nawet z ostrymi przyprawami. Naczynia emaliowane równomiernie odprowadzają ciepło, więc można spokojnie zostawić delikatnie bulgoczący rosół na kuchence, a nic się nie przypali.

Cienka warstwa szkła, jaką jest emalia, daje nieograniczone możliwości zdobnicze, więc do gotowania swojskiego rosołu zachęcają nas równie swojskie dekoracje na garnkach.

Naczynia można używać na wszystkich rodzajach kuchenek, garnki emaliowane z kogucikiem czy kurką, ze względu na dużą pojemność, można wykorzystać również do gotowania innych dań jednogarnkowych oraz do wekowania lub wyparzania słoików.

Czy rosół jest zdrowy?

Rosół jest tłusty, jednak tłuszcze są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, do przyswojenia się witamin z grup A, D, E i K. Biorą udział w produkcji hormonów odpowiedzialnych  m. in. za skurcze mięśni i hamowanie wydzielania soków żołądkowych. Dostarczają energię, a ich wykluczenie z diety prowadzi do niewłaściwego metabolizmu.

Do przygotowania smakowitego rosołu niezbędne są kuchenne akcesoria

Jest polecany kobietom po porodzie, sportowcom po intensywnych treningach, osobom chorym i osłabionym, bowiem dostarcza energię i witaminy w najlepiej przyswajalnej postaci, wspomagając regenerowanie się organizmu.

Co zrobić, gdy rosół jest za tłusty?

Jeśli mimo wszystko rosół wyjdzie zbyt tłusty, można go odtłuścić domowymi sposobami, np.:

  • gdy masz więcej czasu, wystarczy, że schłodzisz rosół; po wystygnięciu zupy włóż ją na około 1,5 godziny do lodówki, a z łatwością pozbędziesz się nadmiaru tłuszczu, który się zetnie; wystarczy zebrać go z powierzchni zupy szumówką;
  • skutecznie zbierzesz tłuszcz za pomocą kostek lodu zawiniętych w gazę; lód zanurzony delikatnie w zupie przyciągnie tłuszcz, a gaza go wchłonie;
  • można też położyć na powierzchni zupy papierowy ręcznik kuchenny i zebrać go szumówką zaraz, gdy nasiąknie;
  • wygodnie jest też przelać rosół przez sitko lub durszlak wyłożone ręcznikiem kuchennym.

Z czym podajemy?

 

Rosół najczęściej podaje się z makaronem

Siedemnastowieczny rosół serwowano nie tylko z makaronem, polskim lub włoskim, ale też z pulpecikami (figatellami), grzankami, szczawiem, a nawet z agrestem. Do dziś przetrwała tradycja podawania z dodatkami, takimi jak:

– makaron typu nitki

– makaron typu wstążki (tagliatelle)

– makaron domowej roboty

– lane kluski

– grzanki

– ziemniaki

– placki (podpłomyki)

– kluski wątrobiane (popularne na Śląsku Cieszyńskim).

Niezależnie od tego, z jakiego mięsa gotowany, jak przyprawiany i z czym podawany, rosół jest bardzo zdrowy, a najlepiej smakuje ugotowany w garnku emaliowanym. Jeśli tradycyjne potrawy, to tylko w garnkach o bogatej tradycji!

rosol jedno z najbardziej znanych dan kuchni polskiej 1 - Klasyka kuchni polskiej: rosół. Jak i w czym przygotować.

Jak dbać o garnki emaliowane oto jest pytanie

Jak dbać o naczynia emaliowane?

Naczynia emaliowane cenimy za ich wyjątkowe właściwości. Wynikają one przede wszystkim z materiałów użytych do produkcji garnków, rondli i kubków. Korpus ze stali węglowej dobrze rozprowadza i trzyma ciepło, a ponadto nadaje się na wszystkie rodzaje kuchenek. Emalia, którą jest pokryty, zabezpiecza przed rdzewieniem i przedostawaniem się żelaza do żywności. Cienka warstwa szklistej emalii jest doskonale szczelna, gładka i nie wchodzi w reakcje z żywnością, niezależnie od temperatury.

Dlatego w garnkach emaliowanych można gotować i przechowywać w lodówce nawet bardzo kwaśne czy ostre potrawy. Naczynia emaliowane są również całkowicie bezpieczne dla alergików, zwłaszcza tych uczulonych na nikiel, który jest jednym ze składników np. stali nierdzewnej.

Emaliowana powierzchnia jest bardzo gładka i stosunkowo łatwa do czyszczenia. Musimy jednak pamiętać, że szkliwo można zarysować lub obić, powodując rdzewienie odsłoniętego żelaza. Aby przez długi czas cieszyć się genialnymi właściwościami oraz nieprzemijającym urokiem garnków emaliowanych wystarczy, że będziemy przestrzegać kilku prostych reguł.

Podpowiadamy, jak użytkować i czyścić naczynia emaliowane.

Emalia jest śliska i gładka więc łatwo utrzymać ją w czystości

UŻYTKOWANIE

Jakie akcesoria do garnków emaliowanych?

Obecność emalii w polskiej kuchni ma bardzo długą tradycję. Na pewno niektórzy pamiętają, jak w garnkach emaliowanych gotowały nasze mamy i babcie. Przy braku dostępności wielu akcesoriów, które dziś ułatwiają pracę, używały metalowych narzędzi kuchennych. Przy intensywnym użytkowaniu ścierały one emalię i wtedy garnki przestawały nadawać się do kontaktu z żywnością. Dziś nie ma już tego problemu. Do garnków emaliowanych polecane są szeroko dostępne przybory z miękkich materiałów, które nie uszkodzą emalii:

  • z drewna
  • z bambusa
  • z nylonu
  • z silikonu.

Wybór jest bardzo duży.

Akcesoria z drewna,silikonu,bambusa i nylonu nie uszkodzą emalii

Co jeszcze jest ważne?

Należy uważać, aby garnków nie obić i nie zarysować ostrymi przedmiotami. Uszkodzona wierzchnia warstwa emalii nie przeszkadza w użytkowaniu naczyń, jednak garnek emaliowany z odpryskami wewnątrz nie nadaje się do kontaktu z żywnością. Możemy go jednak wykorzystać np. jako osłonkę na doniczkę.

Jak gotować?

Aby uzyskać najlepszą możliwą wydajność garnków emaliowanych, należy przestrzegać kilku zasad.

  • Po pierwsze rozmroź wszystkie składniki przed włożeniem ich do garnka.
  • Jeśli przyrządzasz danie z produktów o niskiej zawartości tłuszczu, dodaj wystarczającą ilość oleju lub masła przed smażeniem, aby pokryć dno naczynia.

·         Smażąc składniki dopasuj rozmiar naczynia do ich ilości. Włóż tylko tyle jedzenia, aby swobodnie przykryć dno garnka.

  • Przy konieczności podsmażenia składników potrawy, w pierwszej kolejności, rozgrzej w naczyniu odpowiednią ilość tłuszczu (na najniższym poziomie temperatury). Dodaj składniki, zwiększając stopniowo temperaturę, aby je zrumienić. Zmniejsz moc kuchenki, gdy produkty się podsmażą, dodaj bulionu lub wody i przykryj emaliowane naczynie kuchenne pokrywką, aby dogotować wszystkie produkty.
  • Gotując w wodzie, nastaw temperaturę na wysoką i doprowadź do wrzenia. Następnie zmniejsz do takiego poziomu, aby woda w garnku jedynie delikatnie „bulgotała” i gotuj pod przykryciem. Szklane pokrywki garnków okuwanych mają odpowietrzniki. Emaliowaną pokrywkę garnka o klasycznym fasonie uchyl delikatnie, jeśli będzie podskakiwać.

rowniez dno mozna wyczyscic wstawiajac garnek do miski z woda soda i octem 1 - Jak dbać o naczynia emaliowane?

CZYSZCZENIE

Czy garnki emaliowane można myć w zmywarce?

Istnieją dwa główne typy garnków emaliowanych – o klasycznym fasonie i z okuciami ze stali nierdzewnej. Oba można używać w zmywarkach, jednakże wymagają innego traktowania.

  • Dla alergików rekomendowane są te pierwsze, garnki proste, bez okuć, ponieważ nie zawierają żadnych elementów niklowanych. Mają wywinięty rant, a pod nim małe, czarne kropki po hakach, na których wiszą po zamoczeniu w emalii. Garnki nadają się do zmywarki, jednak po zakończeniu cyklu należy je odwrócić, aby woda nie pozostawała zbyt długo w wywiniętym rancie. Dobrze jest też przetrzeć ranty suchą ściereczką.
  • Garnki z okuciami mają tę zaletę, że rant garnka, zostaje zakryty paskiem ze stali nierdzewnej, więc nie musi być wywinięty. Okuwany brzeg ma niewielki kontakt z żywnością, więc w garnkach emaliowanych tego typu bez przeszkód można przyrządzać bardzo ostre lub kwaśne potrawy. Można je również myć w zmywarce.

Jakich środków i akcesoriów używać do mycia garnków emaliowanych?

Główna zasada jest taka: najlepiej najłagodniejszych. Emalia jest idealnie gładka, więc zabrudzenia stosunkowo łatwo z niej schodzą, a częste używanie żrących i ściernych środków może ją zniszczyć.

  • Do zmywarek rekomendowane są delikatne środki czyszczące w żelu.
  • Garnki emaliowane można myć ręcznie przy użyciu delikatnej gąbki i płynu do naczyń.
  • Nie powinno się czyścić garnków emaliowanych ostrymi druciakami lub/i przy użyciu proszków i żrących środków.

Jak wyczyścić przypalone lub zabarwione garnki emaliowane?

Przebarwienia można usunąć zagotowując w garnku wodę z kwaskiem cytrynowym

Komu z nas nie zdarzyło się zapomnieć o garnku na kuchence? Szorowanie garnków emaliowanych ostrymi przyborami i proszkami powoduje zarysowania szkliwa, a najprościej doczyścić emalię – również z ewentualnych przebarwień – naturalnymi środkami, takimi jak:

  • ocet
  • soda
  • kwasek cytrynowy.

Przypalony garnek najlepiej jest najpierw odmoczyć w gorącej wodzie z dodatkiem płynu do naczyń. Następnie można spróbować drewnianą szpatułką zetrzeć wierzchnią warstwę zabrudzenia. Po wypłukaniu najlepiej jest sporządzić mieszaninę wody z sodą i octem lub kwaskiem cytrynowym, zalać nią garnek i odstawić na 1-2 godzin. Następnie umyć garnek w tradycyjny sposób. W taki sam sposób można usunąć przebarwienia, przy czym tu sprawdzi się również zagotowanie w zabarwionym, ale umytym garnku wody z kwaskiem cytrynowym.